Κατοχύρωση Εμπορικού Σήματος

Η κατοχύρωση εμπορικού σήματος, είτε σε εθνικό επίπεδο μέσω του ΟΒΙ είτε σε ενωσιακό επίπεδο μέσω του EUIPO, διέπεται από δύο διακριτές κατηγορίες νομικών εμποδίων. Πρόκειται για τους απόλυτους λόγους απαραδέκτου και τους σχετικούς λόγους απαραδέκτου.

1.1 Οι απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου: 15 λόγοι που εξετάζονται αυτεπαγγέλτως

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4679/2020 για το εθνικό εμπορικό σήμα και το άρθρο 7 του Κανονισμού 2017/1001 ΕΕ για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχουν δεκαπέντε διαφορετικοί λόγοι για τους οποίους μια ένδειξη δεν μπορεί να καταχωριστεί ως εμπορικό σήμα. Αυτοί οι λόγοι κρίνονται αυτεπαγγέλτως από τον εξεταστή του ΟΒΙ ή του EUIPO. Δηλαδή, δεν χρειάζεται να τους προβάλει τρίτος. Η ίδια η διοίκηση οφείλει να ελέγξει αν συντρέχουν και να απορρίψει τη δήλωση εάν διαπιστώσει έστω και έναν από αυτούς.

Οι πιο συνηθισμένοι απόλυτοι λόγοι που συναντούμε στην πράξη είναι οι εξής:

• •Η έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα: η ένδειξη πρέπει να είναι ικανή να διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από εκείνα άλλων επιχειρήσεων.
• •Η περιγραφικότητα: η ένδειξη δεν επιτρέπεται να συνίσταται αποκλειστικά σε σημεία ή ενδείξεις που μπορεί να χρησιμεύσουν στο εμπόριο για τη δήλωση του είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρόνου παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας.
• •Οι ενδείξεις να μην έχουν καταστεί συνήθεις στην καθημερινή γλώσσα ή στη θεμιτή και πάγια πρακτική του εμπορίου.
• •Οι ενδείξεις να μην αντίκεινται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη.

Το παράδειγμα της HYAL με το οποίο ξεκινήσαμε εντάσσεται στην κατηγορία της περιγραφικότητας. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, παρ’ ότι ο εξεταστής του EUIPO δεν είχε εντοπίσει αρχικά το πρόβλημα, η ένδειξη κρίθηκε εκ των υστέρων ότι περιγράφει χαρακτηριστικά των ίδιων των προϊόντων που σκόπευε να διακρίνει.

Στο γραφείο μας, ο πρώτος έλεγχος που διενεργούμε πριν προτείνουμε την κατάθεση οποιασδήποτε ένδειξης είναι ακριβώς ο έλεγχος των απόλυτων λόγων απαραδέκτου. Δεν αρκεί η εμπειρική κρίση. Η νομολογία του ΓΔΕΕ, η πρακτική του EUIPO όπως αποτυπώνεται στις Κατευθυντήριες Γραμμές, και οι αποφάσεις του Τμήματος Προσφυγών (Board of Appeal) αξιολογούνται για κάθε προτεινόμενη ένδειξη, λαμβάνοντας υπόψη και τις συγκεκριμένες κλάσεις προϊόντων και υπηρεσιών για τις οποίες ζητείται προστασία. Μια ένδειξη μπορεί να είναι περιγραφική για ορισμένα προϊόντα και απολύτως διακριτική για άλλα.

1.2 Οι σχετικοί λόγοι απαραδέκτου

Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο παρεξηγημένες πτυχές της διαδικασίας κατοχύρωσης σήματος. Πολλοί ενδιαφερόμενοι πιστεύουν ότι, εφόσον ο εξεταστής του ΟΒΙ ή του EUIPO κάνει «τη δουλειά του», η αποδοχή της δήλωσής τους σημαίνει ότι η ένδειξη είναι ασφαλής. Αυτή η αντίληψη είναι λανθασμένη και οδηγεί συχνά τους σηματούχους σε σοβαρά προβλήματα και ανατροπές.

Ο λόγος είναι ότι ο εξεταστής ελέγχει μόνο τους απόλυτους λόγους απαραδέκτου. Δεν ερευνά τους σχετικούς. Οι σχετικοί λόγοι απαραδέκτου αφορούν την πιθανότητα η νέα ένδειξη να συγκρούεται με προγενέστερα δικαιώματα τρίτων. Συνήθως αυτό σημαίνει ότι ομοιάζει σε βαθμό κινδύνου σύγχυσης με ένα ήδη καταχωρισμένο σήμα. Μπορεί επίσης να αφορά σύγκρουση με σήμα φήμης, με προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη, με προγενέστερη επωνυμία ή με άλλα δικαιώματα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, αρμόδιος να εντοπίσει το πρόβλημα και να το προβάλει είναι ο ίδιος ο τρίτος — όχι ο φορέας που εξετάζει την αίτηση (π.χ. ο ΟΒΙ).

Από την ημέρα της δημοσίευσης της δήλωσης του σήματός σας στο επίσημο μητρώο και για τρεις μήνες, οποιοσδήποτε τρίτος μπορεί να ασκήσει ανακοπή. Εάν δεν ασκηθεί ανακοπή εντός του τριμήνου, το σήμα καταχωρίζεται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είστε ασφαλείς εις το διηνεκές. Αίτηση ακυρότητας μπορεί να ασκηθεί ανά πάσα στιγμή, ακόμα και χρόνια μετά την καταχώριση.

1.3 Ο κίνδυνος σύγχυσης: μια πολυπαραγοντική κρίση

Ο κίνδυνος σύγχυσης δεν είναι μια απλή σύγκριση «μοιάζουν ή δεν μοιάζουν». Είναι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), μια πολυπαραγοντική νομική κρίση. Η ομοιότητα μεταξύ των επίμαχων σημείων είναι ένας μόνο από τους παράγοντες που εξετάζονται.

Η σύγκριση μεταξύ δύο ενδείξεων διενεργείται σε τρεις άξονες. Η οπτική σύγκριση (visual comparison) απαντά στο ερώτημα «τι βλέπει ο καταναλωτής;». Η ηχητική σύγκριση (aural comparison) απαντά στο ερώτημα «τι ακούγεται αν διαβαστεί το λεκτικό τμήμα της ένδειξης;». Η εννοιολογική σύγκριση (conceptual comparison) απαντά στο ερώτημα «πού παραπέμπει τη σκέψη μας;». Για κάθε άξονα υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες, που έχουν διαπλαστεί μέσα από τη νομολογία και αποτυπώνονται στις Κατευθυντήριες Γραμμές του EUIPO.

Δεύτερος καθοριστικός παράγοντας είναι η σύγκριση των αγαθών ή υπηρεσιών. Όσο περισσότερο γειτνιάζουν, τόσο πιθανότερο είναι να καταλήξει ο εξεταστής ή το δικαστήριο σε διαπίστωση κινδύνου σύγχυσης. Η σύγκριση δεν είναι αυθαίρετη. Σύμφωνα με τη νομολογία του ΔΕΕ, λαμβάνονται υπόψη η φύση των προϊόντων, η χρήση για την οποία ενδείκνυνται, ο τρόπος που γίνεται αυτή η χρήση, η σχέση ανταγωνισμού ή συμπληρωματικότητας, και κρίσιμα, αν τα αγαθά συνηθίζεται να παρέχονται από την ίδια επιχείρηση.

Τρίτος παράγοντας είναι το ενδιαφερόμενο κοινό. Άλλο επίπεδο προσοχής επιδεικνύει ο καταναλωτής όταν αγοράζει ένα ακριβό ρολόι και άλλο όταν αγοράζει ένα αναψυκτικό. Σε αγαθά καθημερινής κατανάλωσης, εμπειρικές μελέτες έχουν δείξει ότι το κοινό δεν αποδίδει σημασία σε μικρές διαφοροποιήσεις. Σε εξειδικευμένα προϊόντα ή υπηρεσίες, η προσοχή αυξάνεται και ο κίνδυνος σύγχυσης μειώνεται.

Τέταρτος παράγοντας — και σημαντικός — είναι η ίδια η διακριτική ισχύς του προγενέστερου σήματος. Ένα σήμα με υψηλό διακριτικό χαρακτήρα, είτε εγγενώς είτε λόγω της φήμης που έχει αποκτήσει στις συναλλαγές, απολαμβάνει ευρύτερης προστασίας. Αντίθετα, ένα σήμα με χαμηλό διακριτικό χαρακτήρα — οι λεγόμενες αδύναμες ενδείξεις, weak signs — μπορεί να μην μπορεί να απαγορεύσει σε τρίτους να χρησιμοποιούν παρόμοιες ενδείξεις.

Σε αυτό το τελευταίο σημείο, η νομολογία βρίσκεται σε ενδιαφέρουσα καμπή. Στην απόφαση T-222/21 (Shoppi) της 12.10.2022, το ΓΔΕΕ έκρινε ότι ο σηματούχος της ένδειξης «Shoppi» δεν μπορούσε να απαγορεύσει την κατοχύρωση της λέξης «Shopify» για όμοια προϊόντα. Η ταύτιση εντοπιζόταν στο περιγραφικό μέρος «shop», το οποίο δεν διαθέτει διακριτικό χαρακτήρα. Σε άλλη υπόθεση, η ένδειξη Naturanove δεν κατάφερε να εμποδίσει την Naturalium. Όπως παρατήρησε μέλος της Επιτροπής Εφέσεων του EUIPO σε ενημερωτικό σεμινάριο, «η κατεύθυνση του ανέμου έχει αλλάξει» αναφορικά με την κατ’ αποτέλεσμα προστασία περιγραφικών στοιχείων.

Η πληροφορία αυτή έχει άμεσες πρακτικές συνέπειες. Σηματούχος που σχεδιάζει την επιχειρηματική του δραστηριότητα βασιζόμενος σε ένα σήμα με περιγραφικά στοιχεία, οφείλει να γνωρίζει ότι το πραγματικό μονοπώλιο που λαμβάνει είναι περιορισμένο. Στη συμβουλευτική μας πρακτική, αυτή η πραγματικότητα ενσωματώνεται από την πρώτη συζήτηση. Η επιλογή είναι του εντολέα, αλλά οφείλει να είναι ενημερωμένη και συνειδητή.

1.4 Η νεότερη νομολογία ως ζωντανό εργαλείο

Ένα ζήτημα στο οποίο αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία είναι η συνεχής παρακολούθηση της νομολογίας. Τόσο σε εθνικό επίπεδο, μέσω των αποφάσεων των ελληνικών δικαστηρίων και της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων (ΔΕΣ), όσο και σε ενωσιακό επίπεδο μέσω των αποφάσεων του ΔΕΕ, του ΓΔΕΕ, του Τμήματος Προσφυγών του EUIPO και των Κατευθυντήριων Γραμμών (EUIPO Guidelines).

Δεν είναι ασύνηθες πρόσφατη απόφαση να μεταβάλλει ουσιωδώς την προσέγγιση σε ένα ζήτημα. Όπως δείξαμε με την υπόθεση Shoppi, μια αλλαγή κατεύθυνσης στη νομολογία του ΓΔΕΕ μπορεί να σημαίνει ότι μια στρατηγική που λειτουργούσε πριν λίγα χρόνια πλέον δεν επαρκεί. Όμοια, η υπόθεση R 2803/2019-5 της Επιτροπής Εφέσεων του EUIPO, που αφορούσε την κατοχύρωση του νέου σήματος της Juventus, βασίστηκε σε «νεότερη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου» σύμφωνα με την οποία οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται τα απεικονιστικά σήματα ως έχουν, χωρίς να επιδίδονται σε μη άμεσες ερμηνείες. Η γνώση και η επίκληση αυτής της νεότερης νομολογίας από τους νομικούς συμβούλους της ομάδας ήταν, πιθανότατα, αυτή που έκρινε την έκβαση της υπόθεσης υπέρ της.

Όταν μιλάμε για εξειδίκευση, αυτό εννοούμε. Όχι ότι ασχολούμαστε «επίσης» με σήματα, αλλά ότι αυτό αποτελεί το αποκλειστικό αντικείμενο της δραστηριότητάς μας, και ότι η παρακολούθηση των εξελίξεων γίνεται σε καθημερινό επίπεδο.

Η κάθε υπόθεση φέρνει μαζί της διαφορετικούς επαγγελματίες. Σε ένα τυπικό project κατοχύρωσης σήματος, στις συζητήσεις μπορεί να συμμετέχουν γραφίστες ή σχεδιαστές οπτικής ταυτότητας, στελέχη marketing της επιχείρησης, διαφημιστικά agencies ή και σχεδιαστές συσκευασίας όταν το σήμα προορίζεται να εμφανιστεί σε φυσικά προϊόντα.

Η δουλειά μας σε αυτές τις συζητήσεις είναι διπλή. Από τη μία πλευρά, εξηγούμε με σαφήνεια τα νομικά δεδομένα σε ανθρώπους που δεν είναι νομικοί. Η ορολογία του δικαίου των σημάτων είναι τεχνική, αλλά οι έννοιες είναι εξηγήσιμες. Όταν λέμε σε έναν γραφίστα ότι η νομολογία του ΓΔΕΕ απαιτεί ο νεολογισμός να δημιουργεί «εντύπωση αρκετά διαφορετική από την απλή συνένωση των στοιχείων», αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις σχεδιασμού. Από την άλλη πλευρά, ακούμε. Καταλαβαίνουμε τι θέλει να επικοινωνήσει η επιχείρηση, τι έχουν προσπαθήσει να πετύχουν οι δημιουργοί, ποια στοιχεία είναι μη διαπραγματεύσιμα και ποια μπορούν να αλλάξουν.

Ο στόχος της συνεργασίας μας με το δημιουργικό σας team είναι ένας: ένα σήμα που είναι ταυτόχρονα αισθητικά άρτιο και νομικά θωρακισμένο. Δεν υπάρχει αντίθεση ανάμεσα στα δύο. Πολλά από τα μεγαλύτερα σήματα παγκοσμίως είναι ταυτόχρονα εξαιρετικοί σχεδιαστικοί άθλοι και νομικά εξαιρετικά ισχυρά κατασκευάσματα.

Όταν η συνεννόηση γίνεται σωστά, ο εντολέας λαμβάνει στο τέλος δύο πράγματα. Πρώτον, ένα brand που είναι έτοιμο να αντιπροσωπεύσει την επιχείρησή του στις συναλλαγές με τη μέγιστη εμπορική δύναμη. Δεύτερον, ένα δικαίωμα στο σήμα που μπορεί να αμυνθεί επιτυχώς απέναντι σε επιθετικές ενέργειες τρίτων. Αυτή η διπλή αποτελεσματικότητα δεν προκύπτει τυχαία. Προκύπτει από τη σωστή συνεργασία ανάμεσα στους ανθρώπους που σχεδιάζουν και τους ανθρώπους που κατοχυρώνουν.

Ημέρα μηδέν: Κατάθεση της δήλωσης. Με την υποβολή της δήλωσης κατάθεσης σήματος, είτε στον ΟΒΙ για εθνικό σήμα, είτε στον EUIPO για σήμα της ΕΕ, ορίζεται η ημερομηνία υποβολής. Αυτή η ημερομηνία έχει νομική σημασία κρίσιμη. Σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 3 του ν. 4679/2020, «το σήμα που έγινε δεκτό θεωρείται ότι καταχωρίστηκε από την ημερομηνία κατάθεσης της δήλωσης». Δηλαδή, η τελική καταχώριση ανατρέχει στο χρόνο της δήλωσης. Αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που υποβάλλεται η δήλωσή σας, αποκτάτε νομική προτεραιότητα έναντι κάθε τρίτου που θα προσπαθήσει να καταχωρίσει το ίδιο ή παρόμοιο σήμα μετά από αυτή την ημερομηνία.

Φάση εξέτασης από τον εξεταστή. Ο εξεταστής του ΟΒΙ ή του EUIPO ελέγχει τη δήλωση για συμμόρφωση με τους τυπικούς κανόνες και την απουσία απόλυτων λόγων απαραδέκτου. Η διάρκεια αυτής της φάσης ποικίλλει. Σε αυτό το στάδιο, ενημερώνουμε τον εντολέα για την πρόοδο και αντιδρούμε άμεσα σε ενδεχόμενες παρατηρήσεις του εξεταστή.

Δημοσίευση. Εφόσον ο εξεταστής εγκρίνει τη δήλωση, αυτή δημοσιεύεται. Από την ημέρα της δημοσίευσης ξεκινά η τρίμηνη προθεσμία ανακοπής. Τρίτοι που πιστεύουν ότι το νέο σήμα προσβάλλει τα δικαιώματά τους έχουν τρεις μήνες για να ασκήσουν ανακοπή.

Πέρας τριμήνου χωρίς ανακοπή. Εάν παρέλθει η τρίμηνη προθεσμία χωρίς ανακοπή, το σήμα καταχωρίζεται. Λαμβάνετε το πιστοποιητικό καταχώρισης και αποκτάτε όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από την κατοχή εμπορικού σήματος. Η ισχύς της προστασίας ανατρέχει — όπως είδαμε — στην ημερομηνία της αρχικής δήλωσης.

Σε περίπτωση ανακοπής. Εάν ασκηθεί ανακοπή εντός του τριμήνου, ξεκινά μια ξεχωριστή διαδικασία. Ο ανακόπτων προβάλλει τους λόγους ανακοπής, ο σηματούχος έχει δικαίωμα να απαντήσει, και ακολουθεί μια αντιπαράθεση επιχειρημάτων και αποδεικτικών μέσων. Στο τέλος το Τμήμα Ανακοπών του EUIPO ή η ΔΕΣ (Διοικητική Επιτροπή Σημάτων) του ΟΒΙ εκδίδει απόφαση.

5.1 Τι σημαίνει «συνεχής ενημέρωση» στην πράξη

Η συνεχής ενημέρωση δεν σημαίνει καθημερινό email. Σημαίνει ότι σε κάθε σημαντικό σταυροδρόμι της διαδικασίας, ο εντολέας ενημερώνεται έγκαιρα, με σαφήνεια και με προτεινόμενα επόμενα βήματα.

Παράλληλα, ο εντολέας μπορεί ανά πάσα στιγμή να επικοινωνήσει μαζί μας για να λάβει ενημέρωση. Δεν είναι σπάνιο να μας ζητηθεί ένα update στη μέση της εξεταστικής φάσης, και η απάντηση δίνεται την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα.

5.2 Πότε μπορώ να χρησιμοποιήσω το σήμα μου;

Ένα σημείο που αξίζει να αναφερθεί ρητά είναι η ψυχολογία της διαδικασίας. Για τον εντολέα, οι μήνες ανάμεσα στην κατάθεση και την καταχώριση μπορεί να φαντάζουν σημαντικοί. Είναι κατανοητό. Η επιχείρηση έχει επενδύσει σε ένα brand, σχεδιάζει το launch, ίσως έχει ξεκινήσει την παραγωγή προϊόντων ή την οικοδόμηση της ψηφιακής της παρουσίας. Η αναμονή της επίσημης καταχώρισης δημιουργεί άγχος.

Εδώ έρχεται μια χρήσιμη υπενθύμιση. Από τη στιγμή της υποβολής της δήλωσης, διαθέτετε ήδη νομική προτεραιότητα. Η τελική καταχώριση θα ανατρέξει σε αυτή την ημερομηνία. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να συνεχίσετε τις επιχειρηματικές σας δραστηριότητες χωρίς να φοβάστε ότι τρίτος θα «προλάβει» να κατοχυρώσει την ίδια ή παρόμοια ένδειξη. Αν το κάνει μεταγενέστερα, η δική σας προτεραιότητα θα υπερισχύσει.

Η σωστή ενημέρωση για αυτή τη νομική πραγματικότητα μειώνει σημαντικά την ανησυχία. Είναι μέρος της δουλειάς μας να το εξηγούμε ξεκάθαρα.

Σε αυτό το σημείο αξίζει μια ξεκάθαρη αναφορά στους αριθμούς. Το κόστος κατοχύρωσης σήματος είναι ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που μας τίθενται από τους εντολείς. Η απάντηση εξαρτάται από τρεις παράγοντες: την επιλεγμένη επικράτεια προστασίας, τον αριθμό των κλάσεων Νίκαιας που θα καλύπτει, και τη συμμετοχή της επιχείρησης στο πρόγραμμα SME Fund εφόσον είναι επιλέξιμη.

7.1 Παράβολα κατοχύρωσης σήματος

Για εθνικό εμπορικό σήμα στην Ελλάδα μέσω του ΟΒΙ, το βασικό παράβολο είναι 100 ευρώ για την κάλυψη μίας κλάσης προϊόντων ή υπηρεσιών. Για κάθε επιπλέον κλάση, προστίθενται 20 ευρώ. Αυτό το κόστος είναι, σύμφωνα με σύγκριση που έκανε η νομοπαρασκευαστική επιτροπή του ν. 4679/2020, από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη για χώρες αντίστοιχου μεγέθους με την Ελλάδα.

Για εμπορικό σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUTM) μέσω του EUIPO, το βασικό παράβολο είναι 850 ευρώ για μία κλάση. Για τη δεύτερη κλάση προστίθενται 50 ευρώ, και για κάθε κλάση από την τρίτη και πάνω προστίθενται 150 ευρώ. Με την επιδότηση του SME Fund (έως 75% του βασικού τέλους), το πραγματικό κόστος για επιλέξιμες ΜμΕ μειώνεται δραστικά.

Για διεθνή καταχώριση μέσω του WIPO (πρωτόκολλο Μαδρίτης), το κόστος ποικίλλει αναλόγως του αριθμού των επιλεγμένων χωρών. Είναι η συνηθέστερη επιλογή όταν η επιχείρηση εξάγει σε αγορές εκτός ΕΕ — για παράδειγμα στις ΗΠΑ, όπου τα συμβόλαια με εισαγωγείς συχνά απαιτούν καταχώριση σήματος στο USPTO.

7.2 Διάρκεια προστασίας

Η προστασία του σήματος, σε όλες τις επικράτειες, διαρκεί δέκα έτη από την ημερομηνία κατάθεσης. Κατόπιν αυτής της δεκαετίας, το σήμα μπορεί να ανανεωθεί, με την πληρωμή νέου παραβόλου. Δεν υπάρχει όριο στις ανανεώσεις. Πρακτικά, ένα εμπορικό σήμα μπορεί να παραμείνει στην κυριότητα της επιχείρησης στο διηνεκές, όσο ο σηματούχος επιθυμεί και ανανεώνει εμπρόθεσμα.

7.3 Γιατί η οικονομική κατοχύρωση συχνά καταλήγει η πιο ακριβή

Η εμπειρία δείχνει το εξής: η οικονομική κατοχύρωση συχνά αποδεικνύεται η πιο ακριβή επιλογή. Δεν είναι αντίφαση. Εξηγείται όταν αναλυθεί τι περιλαμβάνει συνήθως η «οικονομική» πρόταση: παράκαμψη του νομικού ελέγχου, βιαστική επιλογή κλάσεων χωρίς στρατηγική, απουσία βελτιστοποίησης της ένδειξης, μη αξιοποίηση επιδοτήσεων όπως το SME Fund.

Το άμεσο αποτέλεσμα είναι ένα χαμηλότερο τιμολόγιο. Το μεσοπρόθεσμο όμως, για ένα μη αμελητέο ποσοστό υποθέσεων, είναι: σήμα ευάλωτο σε ανακοπή, αίτηση ακυρότητας μετά από χρόνια, σύγκρουση με τρίτο που δεν είχε εντοπιστεί, καταστροφή προϊόντων, αλλαγή ονόματος ή λογότυπου, ή — στην ακραία περίπτωση — επιδίκαση αποζημίωσης υπέρ τρίτου που είχε προγενέστερο δικαίωμα. Το άθροισμα αυτών των επόμενων εξόδων ξεπερνά κατά πολύ τη διαφορά αμοιβής της αρχικής κατοχύρωσης.

Είναι η πραγματικότητα που οδήγησε στη φράση που χρησιμοποιούμε: καλύτερα να επενδύεις στην αρχή παρά να ξοδεύεις στη συνέχεια.

Η καταχώριση εμπορικού σήματος είναι μία από τις λίγες επιχειρηματικές αποφάσεις που πληρώνεις μία φορά και προστατεύει στο διηνεκές. Με τη σωστή προετοιμασία, μετατρέπεται από διοικητική διαδικασία σε πραγματική θωράκιση της επιχειρηματικής σας ταυτότητας.