Ανακοπή (Opposition), Αίτηση Διαγραφής (Revocation) και Αίτηση Ακυρότητας (Cancellation) κατά Σήματος Τρίτου
Πώς σταματάτε νομικά τον ανταγωνιστή όταν εντοπίζετε σήμα τρίτου που απειλεί τα δικαιώματά σας.
Στην Psarakis Trademarks αναλαμβάνουμε τη σύνταξη και την υποβολή ανακοπών, αιτήσεων ακυρότητας και αιτήσεων διαγραφής τόσο σε εθνικό επίπεδο, ενώπιον της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων (ΔΕΣ) του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), όσο και σε ενωσιακό επίπεδο, ενώπιον του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Η εξειδίκευσή μας σημαίνει ότι, από την αρχή μέχρι το τέλος, η υπόθεσή σας χειρίζεται από εξειδικευμένο δικηγόρο εμπορικών σημάτων που γνωρίζει την επικαιροποιημένη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), του Γενικού Δικαστηρίου (ΓΔΕΕ) και της Επιτροπής Εφέσεων του EUIPO, παρακολουθεί τις Κατευθυντήριες Γραμμές (EUIPO Guidelines) και διαμορφώνει την επιθετική στρατηγική.
Η σελίδα που διαβάζετε αναπτύσσει αναλυτικά πώς λειτουργεί η προστασία εμπορικού σήματος στην ελληνική και ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Θα δείτε ποια είναι τα τρία διαθέσιμα βασικά εργαλεία προκειμένου να ακυρωθεί ή καν να μην καταχωριστεί σήμα τρίτου, σε ποιες υποθέσεις χρησιμοποιείται καθένα, ποιες είναι οι νομικές βάσεις στις οποίες μπορείτε να στηριχθείτε, ποια είναι η σωστή προετοιμασία, ποια τα διαδικαστικά στάδια, και (εξίσου σημαντικό) πότε δεν συμφέρει να επιτεθείτε. Όπως λέμε, κάθε λύση είναι μοναδική, όπως και η υπόθεση. Αλλά κάθε σωστή λύση ξεκινά από σαφή κατανόηση των επιλογών.
Τρία διαφορετικά εργαλεία επίθεσης
Η πρώτη και πιο σημαντική απόφαση σε κάθε υπόθεση επιθετικής ενέργειας κατά σήματος τρίτου είναι η σωστή επιλογή εργαλείου.
1.1 Ανακοπή (opposition): η επιθετική κίνηση πριν την καταχώριση
Η ανακοπή είναι το νομικό εργαλείο που χρησιμοποιείται όταν τρίτος έχει υποβάλει δήλωση κατάθεσης σήματος που δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί σε καταχώριση. Είναι η ταχύτερη και οικονομικότερη μορφή επιθετικής ενέργειας. Από τη στιγμή που μια δήλωση δημοσιεύεται στο επίσημο μητρώο, ξεκινά τρίμηνη προθεσμία ανακοπής μέσα στην οποία οποιοσδήποτε δικαιούχος προγενέστερου δικαιώματος μπορεί να ζητήσει την απόρριψη της νέας δήλωσης.
Σε ενωσιακό επίπεδο, η ανακοπή υποβάλλεται στον EUIPO βάσει του άρθρου 46 του Κανονισμού 2017/1001 ΕΕ. Σε εθνικό επίπεδο, υποβάλλεται στη Διοικητική Επιτροπή Σημάτων (ΔΕΣ) βάσει του άρθρου 25 του ν. 4679/2020.
Η ανακοπή στηρίζεται σε σχετικούς αλλά και απόλυτους λόγους απαραδέκτου:
- •Κίνδυνος σύγχυσης με προγενέστερο δικαίωμα στο σήμα (άρθρο 5 παρ. 1 ν. 4679/2020, άρθρο 8 παρ. 1 Καν. 2017/1001 ΕΕ).
- •Προσβολή σήματος φήμης (άρθρο 5 ν. 4679/2020 σε συνδυασμό με άρθρο 7 παρ. 1 περ. γ′, άρθρο 8 παρ. 5 Καν. 2017/1001 ΕΕ).
- •Σύγκρουση με προγενέστερη επωνυμία, διακριτικό τίτλο ή άλλο διακριτικό γνώρισμα του ουσιαστικού συστήματος του ν. 146/1914.
- •Η ανακοπή μπορεί να στηριχθεί σε απόλυτους λόγους απαραδέκτου που ο εξεταστής δεν εντόπισε — π.χ. ότι το σήμα του αντιδίκου είναι περιγραφικό.
1.2 Αίτηση ακυρότητας (cancellation / invalidity): όταν το σήμα τρίτου έχει ήδη καταχωριστεί
Η αίτηση ακυρότητας είναι το διαθέσιμο εργαλείο όταν το σήμα του τρίτου είναι οριστικά καταχωρισμένο. Σε ενωσιακό επίπεδο ρυθμίζεται στα άρθρα 59 και 60 του Κανονισμού 2017/1001 ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο στα άρθρα 12 επ. του ν. 4679/2020.
Σε αντίθεση με την ανακοπή, η αίτηση ακυρότητας δεν έχει χρονικό όριο. Μπορεί να ασκηθεί οποτεδήποτε, έστω και χρόνια μετά την καταχώριση. Προσοχή χρειάζεται η περίπτωση της ανοχής (acquiescence) του άρθρου 61 Καν. 2017/1001 ΕΕ και άρθρου 15 ν. 4679/2020: αν γνωρίζατε την ύπαρξη του σήματος για πέντε συνεχόμενα έτη και δεν αντιδράσατε, είναι πιθανό να κριθεί ότι χάθηκε το δικαίωμα να ζητήσετε την ακυρότητα.
Η αίτηση ακυρότητας στηρίζεται σε:
- •Απόλυτους λόγους ακυρότητας — περιγραφικότητα, έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα, αντίθεση στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη, κακόπιστη κατάθεση (bad faith), και άλλους από τους δεκαπέντε λόγους του άρθρου 4 ν. 4679/2020 και άρθρου 7 Κανονισμού 2017/1001 ΕΕ.
- •Σχετικούς λόγους ακυρότητας (προγενέστερα δικαιώματά σας), όπως αναλύσαμε ανωτέρω.
1.3 Αίτηση έκπτωσης ή διαγραφής (revocation): η μη χρήση ως όπλο επίθεσης
Η αίτηση έκπτωσης ή αίτηση διαγραφής στρέφεται κατά καταχωρισμένου σήματος τρίτου που έχει χάσει τη νομική του δικαιολογητική βάση μετά την καταχώριση.
Οι κύριοι λόγοι έκπτωσης είναι:
Πρώτος και συνηθέστερος: η έλλειψη ουσιαστικής χρήσης για πέντε συνεχόμενα έτη. Αν ο τρίτος δεν έχει χρησιμοποιήσει στις συναλλαγές το σήμα για συνεχόμενο διάστημα πέντε ετών για τα προϊόντα ή υπηρεσίες για τα οποία έχει καταχωριστεί, μπορείτε να ζητήσετε τη διαγραφή του. Η αίτηση έκπτωσης για μη χρήση στηρίζεται στο άρθρο 9 παρ. 1 περ. α′ του ν. 4679/2020 και στο άρθρο 58 παρ. 1 περ. α′ του Κανονισμού 2017/1001 ΕΕ. Απαιτεί:
- •Το σήμα του αντιδίκου να είναι καταχωρισμένο για πέντε ή περισσότερα έτη πριν την υποβολή της αίτησης.
- •Στη διάρκεια αυτής της πενταετίας, το σήμα να μην έχει χρησιμοποιηθεί ουσιαστικά για τα προϊόντα ή υπηρεσίες για τα οποία είναι καταχωρισμένο.
- •Να μην υπάρχουν βάσιμοι λόγοι μη χρήσης (proper reasons for non-use) που να δικαιολογούν την αδράνεια του σηματούχου.
Το βάρος απόδειξης πέφτει στον σηματούχο — εκείνος πρέπει να αποδείξει τη χρήση. Σε αυτή την ασυμμετρία βρίσκεται η μεγάλη στρατηγική αξία της έκπτωσης. Σε σημαντικό αριθμό υποθέσεων του γραφείου μας, η αίτηση έκπτωσης ευδοκίμησε παρά το ότι ο αντίδικος είχε καταβάλει προσπάθεια απόδειξης χρήσης — επειδή η τεκμηρίωσή του δεν πληρούσε τα κριτήρια ποιότητας και ποσότητας που έχει διαμορφώσει η νομολογία.
Δεύτερος λόγος: όταν η ένδειξη έχει καταστεί κοινόχρηστος όρος.
Τρίτος λόγος: ο παραπλανητικός χαρακτήρας που έχει αποκτήσει το σήμα μετά την καταχώριση.
Στρατηγικές επιλογές: συμφωνία συνύπαρξης και διακανονισμός
Σε ορισμένες υποθέσεις, μπορεί να κρίνονται ικανοποιητικές και λοιπές λύσεις, πέρα από την προσφυγή στη δικαιοσύνη.
7.1 Συμφωνία συνύπαρξης (coexistence agreement)
Η συμφωνία συνύπαρξης αποτελεί συνηθέστατο τρόπο επίλυσης. Οι τυπικοί όροι περιλαμβάνουν:
- •Γεωγραφικό περιορισμό της χρήσης για ένα ή και τα δύο μέρη.
- •Περιορισμό προϊόντων ή υπηρεσιών που καλύπτονται από καθένα.
- •Υποχρέωση εμφάνισης διαφοροποιητικών στοιχείων (διαφορετική γραμματοσειρά, χρώματα, εικαστική παρουσία).
- •Ρήτρα ανοχής για μελλοντικές επεκτάσεις.
Η συμφωνία συνύπαρξης είναι οικονομικότερη και ταχύτερη από την πλήρη αντιδικία, και δίνει στους διαδίκους τον έλεγχο του αποτελέσματος. Σημαντικό ποσοστό επιθετικών ενεργειών καταλήγει σε τέτοια συμφωνία.
7.2 Διακανονισμός με οικονομικό αντίτιμο
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επίλυση μπορεί να γίνει με οικονομικό αντίτιμο. Δηλαδή, ίσως ο αντίδικος προσφέρει χρηματικό αντίτιμο για να αποτρέψει την επιθετική ενέργειά σας, ιδίως αν η πιθανότητα νίκης σας είναι υψηλή και η ζημία του από την ακύρωση θα ήταν σημαντική.
Στις υποθέσεις του γραφείου μας, η αξιολόγηση πότε είναι κατάλληλος ο διακανονισμός με αντίτιμο αποτελεί μέρος της στρατηγικής συμβουλευτικής.
7.3 Διαμεσολάβηση EUIPO
Ο EUIPO προσφέρει υπηρεσία διαμεσολάβησης (mediation) για εκκρεμείς διαμάχες. Η διαμεσολάβηση είναι εμπιστευτική, εκούσια και διεξάγεται από εκπαιδευμένους διαμεσολαβητές. Σε υποθέσεις όπου τα μέρη επιθυμούν εποικοδομητική επίλυση χωρίς δικαστική σύγκρουση, μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική εναλλακτική.
Επικοινωνία: αν έχετε εντοπίσει σήμα τρίτου που σας απειλεί
Εάν έχετε εντοπίσει χρήση ή κατάθεση σήματος τρίτου που πιστεύετε ότι θίγει τα δικαιώματά σας, ή ένα καταχωρισμένο σήμα ανταγωνιστή που εμποδίζει την επιχειρηματική σας στρατηγική, ο χρόνος μετράει. Σε ανακοπές, η τρίμηνη προθεσμία είναι ανατρεπτική. Σε αιτήσεις ακυρότητας, η αδράνεια πενταετίας μπορεί να ενεργοποιήσει ανοχή. Σε όλες τις περιπτώσεις, η γρήγορη και τεκμηριωμένη αντίδραση μεγιστοποιεί τις πιθανότητες επιτυχίας.
Επικοινωνήστε άμεσα στο τηλέφωνο 211 416 1216 ή στο κινητό 693 278 7671, ή μέσω WhatsApp στο wa.me/306932787671.
Σε πρώτο στάδιο διεξάγουμε αρχική νομική αξιολόγηση χωρίς δέσμευση και σας ενημερώνουμε για:
- •την κατ’ αρχήν δυνατότητα επιθετικής ενέργειας με βάση τα δεδομένα σας.
- •την εκτίμηση πιθανοτήτων επιτυχίας ανά διαθέσιμο εργαλείο (ανακοπή, αίτηση ακυρότητας, αίτηση έκπτωσης).
- •τη βέλτιστη νομική βάση για την υπόθεσή σας.
- •τις στρατηγικές επιλογές.
- •την εκτίμηση κόστους και διάρκειας.
- •την προτεινόμενη ακολουθία ενεργειών.
Από την αρχή μέχρι το τέλος, η επιθετική ενέργεια χειρίζεται από εξειδικευμένο δικηγόρο εμπορικών σημάτων με αποκλειστική ενασχόληση στο πεδίο.